Chăm sóc sức khỏe cho trẻ em tại Úc: cha mẹ mới cần biết gì

Đưa con sang Úc cùng gia đình là quyết định lớn — và chăm sóc sức khỏe cho con trong môi trường mới là một phần của trách nhiệm ấy. Hệ thống y tế Úc có nhiều hỗ trợ tốt cho trẻ em, nhưng bạn cần biết cách tiếp cận đúng để tận dụng được.

Đăng ký GP cho trẻ

Bước đầu tiên là tìm GP cho cả gia đình, bao gồm con bạn. Nhiều GP khám cả người lớn lẫn trẻ em — nhưng một số cha mẹ thích tìm GP có kinh nghiệm nhi khoa (paediatric experience) hoặc tìm paediatrician (bác sĩ nhi) cho trẻ có vấn đề sức khỏe phức tạp hơn.

Nếu con bạn có bệnh mạn tính đã được điều trị ở Việt Nam (hen, tiểu đường, tim bẩm sinh), hãy mang đầy đủ hồ sơ y tế và đặt hẹn GP sớm sau khi đến. GP có thể cần thời gian để hiểu tình trạng và tiếp tục điều trị phù hợp.

Chương trình tiêm chủng quốc gia

Úc có chương trình tiêm chủng quốc gia (National Immunisation Program — NIP) cung cấp nhiều loại vaccine miễn phí cho trẻ em theo độ tuổi.

Lịch tiêm chủng tại Úc khác với Việt Nam — một số vaccine được tiêm ở độ tuổi khác nhau, và có một số vaccine trong chương trình Úc không có trong chương trình Việt Nam (và ngược lại). Bạn không cần lo lắng quá — GP sẽ kiểm tra hồ sơ tiêm chủng của con và tư vấn những gì còn thiếu theo lịch Úc.

Quan trọng: Đem theo sổ tiêm chủng của con (bằng tiếng Việt hoặc bản dịch) khi gặp GP. Nếu không có, bác sĩ có thể đặt lịch kiểm tra kháng thể (serology test) để biết con đã có miễn dịch với những bệnh gì.

Tiêm chủng không bắt buộc theo luật tại Úc — nhưng liên kết với một số chính sách như trợ cấp chăm sóc trẻ. Hỏi GP để hiểu rõ tác động với gia đình bạn.

Kiểm tra sức khỏe phát triển cho trẻ nhỏ

Tại Úc, các tiểu bang có chương trình kiểm tra sức khỏe và phát triển cho trẻ nhỏ, thường qua Child and Family Health nurses hoặc GP. Những buổi kiểm tra này theo dõi:

Cân nặng và chiều cao theo lứa tuổi
Cột mốc phát triển (ngôn ngữ, vận động, xã hội)
Thính giác và thị lực
Sức khỏe tổng thể

Hỏi GP về chương trình kiểm tra phát triển tại tiểu bang bạn đang sống — đây là dịch vụ miễn phí và hữu ích, đặc biệt cho trẻ dưới 5 tuổi.

Khi trẻ bệnh — ED hay GP?

Gọi 000 ngay khi trẻ có dấu hiệu:

Khó thở nặng hoặc không thở được
Mất ý thức, không phản hồi
Co giật kéo dài hoặc co giật lần đầu
Da tái xám hoặc xanh (đặc biệt quanh môi)
Phản ứng dị ứng nặng

Đến ED bệnh viện khi:

Trẻ sơ sinh (dưới 3 tháng) sốt — trẻ càng nhỏ thì ngưỡng đến ED càng thấp
Trẻ bất thường khó chịu, khó an ủi kéo dài
Phát ban kèm sốt cao ở trẻ nhỏ
Trẻ không uống được nước trong nhiều giờ (nguy cơ mất nước)
Chấn thương đầu, cổ, hoặc cột sống

Đặt lịch GP khi:

Cảm, ho, sổ mũi thông thường
Sốt nhẹ ở trẻ lớn đã qua giai đoạn sơ sinh
Đau tai, viêm họng nhẹ
Tiêu chảy hoặc nôn mà trẻ vẫn uống được nước
Bất kỳ vấn đề nào cần theo dõi nhưng không khẩn cấp

Gọi 13 7425 (Healthdirect) khi không chắc:

Điều dưỡng sẽ đánh giá và tư vấn bạn nên làm gì. Đường dây này đặc biệt hữu ích ban đêm khi GP đóng cửa.

Sức khỏe tâm thần trẻ em

Thích nghi với môi trường mới, trường học mới, và ngôn ngữ mới cũng là áp lực với trẻ. Một số dấu hiệu cần chú ý:

Trẻ trở nên rụt rè, từ chối đến trường, hoặc mất ngủ kéo dài
Thay đổi hành vi rõ rệt (hung hăng hơn, thu mình lại, hay khóc)
Kết quả học tập giảm sút không giải thích được
Trẻ nói về buồn bã, không muốn tới trường, hoặc không muốn có mặt

GP là điểm tiếp cận đầu tiên. Tại Úc cũng có Kids Helpline (1800 55 1800) — đường dây hỗ trợ 24/7 dành cho trẻ và thanh niên từ 5 đến 25 tuổi, có thể nhắn tin hoặc gọi điện.

Nha khoa cho trẻ

Dịch vụ nha khoa thông thường không thuộc Medicare. Tuy nhiên, một số tiểu bang có chương trình nha học đường miễn phí cho trẻ trong độ tuổi nhất định — hỏi trường học hoặc GP địa phương. Nếu có bảo hiểm tư nhân với Extras cover bao gồm nha khoa, dùng cho con khi cần.

Trang raisingchildren.net.au (chính phủ Úc) có nhiều thông tin về sức khỏe và phát triển trẻ em — và có phiên bản bằng tiếng Việt cho một số nội dung.