Nghĩa vụ director công ty tại Úc: những gì luật yêu cầu

Director công ty không chỉ là người quản lý

Khi bạn là director của một công ty Pty Ltd tại Úc, bạn không chỉ đơn giản là người điều hành — bạn đang gánh một tập hợp nghĩa vụ pháp lý theo Corporations Act 2001 và luật pháp liên quan. Vi phạm những nghĩa vụ này có thể dẫn đến trách nhiệm cá nhân, tiền phạt, và trong trường hợp nghiêm trọng, tố tụng hình sự.

Nhiều chủ business nhỏ trở thành director mà không hiểu đầy đủ các nghĩa vụ đi kèm. Bài viết này cung cấp bức tranh tổng quát — không phải tư vấn pháp lý cá nhân.

Các nghĩa vụ cốt lõi của director

Duty of care and diligence (nghĩa vụ cẩn thận và siêng năng): Director phải hành động với mức độ chăm sóc và siêng năng mà một người hợp lý sẽ thể hiện trong vị trí tương tự. Điều này có nghĩa là phải chủ động tìm hiểu thông tin, tham dự họp, và tham gia vào quyết định của công ty — không thể bỏ mặc.

Duty of good faith (nghĩa vụ thiện chí): Director phải hành động vì lợi ích tốt nhất của công ty và vì mục đích đúng đắn — không phải vì lợi ích cá nhân hoặc của bên thứ ba trên đầu lợi ích công ty.

Duty to avoid conflicts of interest (tránh xung đột lợi ích): Nếu director có lợi ích cá nhân trong một quyết định của công ty (ví dụ: giao dịch với công ty liên quan), cần khai báo và trong nhiều trường hợp cần từ chối bỏ phiếu.

Duty not to use position or information improperly: Director không được dùng vị trí hay thông tin nội bộ để trục lợi cá nhân hoặc gây hại cho công ty.

Insolvent trading — rủi ro đặc biệt quan trọng

Đây là nghĩa vụ mà nhiều director vi phạm mà không biết: director không được để công ty tiếp tục giao dịch khi công ty đã mất khả năng trả nợ (insolvent).

Nếu công ty phát sinh nợ trong khi insolvent và director biết (hoặc đáng lẽ phải biết) công ty đang insolvent, director có thể bị truy đòi cá nhân cho những khoản nợ đó.

Dấu hiệu cần chú ý:

Không thể trả supplier đúng hạn
Dựa vào các khoản vay mới để trả nợ cũ
ATO gửi thông báo nợ thuế
Không đủ tiền trả lương hoặc super

Khi nhận thấy dấu hiệu này, tìm tư vấn từ accountant và solicitor ngay — không tiếp tục giao dịch mà không có ý kiến chuyên nghiệp.

Director Penalty Notice (DPN)

Như đề cập trong bài về nợ thuế ATO: director có thể bị truy đòi cá nhân cho PAYG withholding và super chưa trả của công ty thông qua Director Penalty Notice. Đây là cơ chế pháp lý riêng biệt ngoài insolvent trading liability.

Nghĩa vụ ASIC — báo cáo và thông báo

Director có nghĩa vụ đảm bảo công ty tuân thủ các yêu cầu báo cáo của ASIC:

Cập nhật thông tin registered address và director details khi có thay đổi
Nộp annual review fee khi ASIC yêu cầu
Duy trì hồ sơ công ty và sổ sách đúng cách

Kiểm tra nghĩa vụ cụ thể và deadline tại asic.gov.au — một số thay đổi phải được thông báo trong thời hạn nhất định sau khi xảy ra.

Ai có thể là director?

Để trở thành director của công ty Úc, bạn phải:

Ít nhất 18 tuổi
Không bị disqualified (cấm) từ giữ chức director — ví dụ do phá sản hoặc vi phạm pháp luật trước đây
Có ít nhất một director thường trú tại Úc (có thể thay đổi theo luật — kiểm tra requirements hiện hành tại asic.gov.au)

Khi nào cần tư vấn luật

Nếu bạn đang cân nhắc từ chối giữ chức director, lo ngại về tình trạng tài chính của công ty, nhận được thông báo từ ASIC hoặc ATO liên quan đến director duties, hoặc đang trong tranh chấp với shareholders hoặc creditors — đây là những lúc cần tư vấn solicitor có kinh nghiệm về corporate law, không chỉ accountant.